نسل مورد نظر کیست؟

زمین عشق می زاید مدام

 و آسمان به اشاره سرانگشتان عشاق زمین

آیه های تسلیم می سراید مدام

لاف عشق میزنند عشاق زمین  در تاب پرسه هایشان که به تقدیر درآسمان خود بافته اند

 

می دانم در آسمان دلت همچنان به  معجزه  ایمان داری

می دانی …

 همه باور هایم از عشق با تو به تردید رسیدند؟!

آنگاه که لغزش دستانت در تمنای گرمای نفسهایت

تب تنم را می جست

انگار غریبه بود هوای دلم با “هوای” دلت

تنهایی دستانت بود که اوج باور هایم را تکمیل نکرد

 من همچنان سردم است و دور از خورشید

و دل سنگی من هردم از تشنگی باورهایش جان میسپارد

از خودم

تغییر برای برابری :چهارشنبه چهارم ماه مارس 2010، سالن اصلی سل ویشن آرمی* شاهد برگزاری پانل فعالان حقوق زن از ایران بود که برای شرکت در پنجاه و چهارمین کنفرانس کمیسیون مقام زن به دعوت آیدوس به نیویورک رفته بودند. عنوان این پانل “جنبش زنان ایران پانزده سال پس از پکن” بود که در آن شیرین عبادی، رضوان مقدم، ناهید جعفری، فرانک فرید ،و پروین اردلان شرکت داشتند . این پانل توسط خانم دانیلا کلمبو، رئیس آیدوس؛ انجمن ایتالیایی زنان در توسعه مدیریت می شد.

در ابتدا خانم شیرین عبادی گفتند که مایل هستند تا بعنوان یک وکیل که سابقه قضاوت هم دارند به قوانینی اشاره کنند که علیه زنان تبعیض آمیز و تحقیر آمیز هستند و ضمن تشریح همه قوانین تبعیض آمیز در مورد قانون شهادت در دادگاه که شهادت دو زن برابر شهادت یک مرد است، گفتند: اگرجلوی چشم من که حقوق دان و وکیل هستم جرمی اتفاق بیفتد، شهادت من به تنهایی قابل قبول نیست و ارزش آن نصف شهادت مردی است که نظافت دفتر کار من را بر عهده دارد و من به او حقوق پرداخت می کنم. “. خانم عبادی با اشاره به برخی از تغییرات در قوانین تبعیض آمیز علیه زنان در دوره حاکمیت اصلاحات از جمله قانون حضانت که طبق آن حضانت کودک تا 7 سالگی به مادر تعلق می گیرد و بعد از آن دادگاه تصمیم می گیرد، گفتند که این تغییرات کافی نیستند و همه قوانین تبعیض آمیز علیه زنان باید عوض شوند. خانم عبادی همچنین اشاره داشتند که زنان موفقیت های زیادی دراثر مبارزات خود به دست آورده اند اما هنوز راه درازی در پیش است.

سخنران بعدی، رضوان مقدم بود که دانیلا کلمبو او را بعنوان یکی از فعالان جنبش زنان معرفی کرد که بیش از 25 سال است در این حوزه فعالیت می کند وعلاوه بر فعالیت های مختلف در حوزه توسعه، از اعضای کمپین یک میلیون امضا برای تغییر قوانین نابرابر و مادران صلح است. عنوان سخنرانی رضوا ن مقدم “وضعیت زنان ایران 15 سال پس از کنفرانس پکن” بود.

رضوان مقدم با اشاره به اینکه سخنانش حاصل تحقیقاتی است که تحت عنوان نیازها و خواسته های زنان انجام شده، گفت که کنفرانس پکن در سال 1995 آثار مثبتی در ایران داشت و آن تغییر نگرش برخی از مقامات به حقوق زنان بود و این امر فضایی ایجاد کرد که تعدادی از تشکل های غیر دولتی بتوانند با استفاده از آن برای قدرتبخشی به زنان فعالیت کنند. اما علیرغم تلاش فعالان حقوق زن برای تغییر نگرش مقامات و قوانین تبعیض آمیز، تغییرات اساسی در این حوزه ها صورت نگرفت ودرست برعکس، فعالان زنان بعنوان عاملین تهدید امنیت ملی معرفی شدند و مورد آزارو اذیت، بازداشت، احکام زندان و شکنجه قرار گرفتند. سپس ایشان با ارائه مستندات و آمار به وضعیت زنان دربرخی از محورهای کنفرانس پکن پرداخت وزنانه شدن فقر ، نابرابری دردسترسی زنان به رسانه ها ، نابرابری در حوزه بهداشت و آموزش و وجود قوانین تبعیض آمیز علیه زنان را تشریح کرد . وی در مورد سهم زنان از رسانه ها چنین گفت:

” حاکم بودن فرهنگ مرد سالار بر فضای رسانه ها و مطبوعات و گرایش به تک صدایی کردن ،سانسور اخبار مربوط به فعالان حقوق زن انتشار اخبار و تحلیل های نادرست از فمینیسم در تلویزیون و برخی روزنامه ها، نا برابری در توزیع زمان، بودجه و فضا ی رسانه نیز بخشی از توزیع نا عادلانه منابع و امکانات است. زنان در مدیریت کلیدی رسانه ها نقشی ندارند. نا برابری در این حوزه سبب گرایش بیشتر زنان به استفاده ازاینترنت و فضای مجازی شده، اما اغلب سایت هایی که به موضوعات مربوط به زنان می پردازند با مشکل سانسور و مسدود شدن روبرو شده اند. لازم به یادآوری است که تاکنون اکثر وب سایت های متعلق به فعالان جنبش زنان فیلتر شده است. برای نمونه سایت «زنستان» پس از 7 بار فیلتر شدن و تغییر آدرس، سرانجام به طور کامل مسدود شد. سایت تغییر برای برابری 21 باروچند سایت دیگر از جمله کانون زنان ایرانی و سایت میدان زنان هم چند بار فیلتر شده‌اند. سایت مدرسه فمینیستی، تا کنون 12 بارفیلتر شده است . این فشار ها در راستای یک اقدام منظم و از پیش تعیین‌شده برای جلوگیری از حرکت جنبش‌های زنان و سایت‌های مربوط به آن هاست. به علاوه زنان هنرمند نیز در عرصه تاتر، سینما،و رادیو تلویزیون با محدودیت های ویژه ای مواجه اند. بنا براین مشاركت و دسترسي زنان به رسانه ها، فن آوري هاي اطلاعات و ارتباطات به عنوان وسيله پيشرفت و توانمندسازي زنان با محدویت های بسیار روبرواست”

پس از سخنان رضوان مقدم، حضار با اجرای یک تئاتر تک نفره توسط ناهید جعفری روبرو شدند؛ زن مستاصلی که دربه در بدنبال همسرش می گردد تا اجازه عمل جراحی پسرش را امضا کند که دچار بیماری نارسایی قلبی و در بیمارستان بستری است، زنی که برای بردن پسرجوانتر المپیادی اش به خارج از کشور برای شرکت در مسابقه، باز هم نیاز به مجوز همسرش دارد، دختر25 ساله اش قصد ازدواج دارد و پدر باید اجازه بدهد، و برداشت از حسابی که این زن برای پسر جوانش باز کرده نیز از اختیارش خارج است و باید شوهرش را پیدا کند تا او از این حساب برداشت کند.اجرای قوی این اپیزود که در آن بخشی از قوانین تبعیض آمیز علیه زنان به تصویر کشیده شده بود، مورد تشویق مدعوین قرار گرفت. سپس دانیلا خطاب به حضار گفت آنچه که شاهدش بودند نمونه ای از نمایش هایی است که ناهید جعفری به همراه سایر دوستانش در ایران برای آگاه سازی زنان از قوانین تبعیض آمیز اجرا می کنند. دانیلا کلمبو در معرفی ناهید جعفری گفت ” وی از جمله فعالان حقوق زن است که کارگاه های خشونت علیه زنان را در اقصی نقاط کشور و برای اقشار مختلف زنان اجرا می کنند. او در اینجا از تجربیات خودش خواهد گفت. سپس ناهید جعفری سخنان خود را تحت عنوان “تجربیاتی از تلاش برای شکستن تابوی سکوت زنان در مقابل خشونت خانگی” ارائه کرد. او با نشان دادن تاثیر قوانین تبعیض آمیز در اعمال خشونت علیه زنان و ارائه آمارهای رسمی کشوری در این حوزه، به گزارشی از تاثیر کارگاه های خشونت علیه زنان در شکستن سکوت آنها پرداخت و گفت علیرغم همه سختی ها در شرایطی که نمی شود کار مهمی برای خشونت علیه زنان کرد، شکستن این سکوت بزرگترین دستآورد توسط زنان برای کمک به خودشان است.

سخنران سوم، فرانک فرید فعال حقوق زنان و نویسنده و شاعر از آذربایجان بود که به سخنرانی در باره قومیت ها و زنان در ایران پرداخت. فرانک فرید عنوان سخنرانی خود را “اهل کجایی؟” گذاشت تا نشان دهد که اهل کجا بودن تشدید کننده تبعیض علیه زنان است . فرانک فرید در سخنان خود با نشان دادن زمینه های کلی تبعیض علیه قومیت ها و تبعیض علیه زنان، تلاش کرد که نشان دهد که تبعیض علیه زنان در بستر کلی تبعیض علیه اقوام، فشار بر زنان قومیت ها را چند برابر می کند. فرانک فرید با ذکر نمونه “راحله” از خطه آذربایجان که در اثروجود قوانین تبعیض آمیز و ازدواج اجباری، به جرم همسرکشی در زندان بود، نشان داد که بی توجهی به زبان راحله،و تحمیل وکیل تسخیری فارس برای او، راحله را از درک حرف های وکیل ناتوان می کرد وباعث می شد که او نتواند از خود دفاع کند. فرانک فرید در فراز هایی از سخنان خود گفت :

“نژاد، قومیت، جنسیت، زبان و فرهنگ، طبقات اجتماعی، مذهب و منطقه ی سکونت و عدم توانایی و … جزو عواملی هستند که نابرابری و تبعیض ایجاد می کنند. اغلب زنان ما، با بیشتر این تبعیضها مواجهند و در شرایط پیچیده ی برآمده از این نابرابریها، زنان اعتماد به نفس خود را از دست می دهند و خود را در هم شکسته می یابند.”

فرانک فرید با اشاره به مواردی از جمله ختنه دختران در مناطقی که برخی از قومیت های ایران در آنجا ساکن هستند، ازدواج های احباری و عدم ثبت این ازدواج ها ، اعتیاد و سایر موارد ناشی از فقر و تبعیض در سیستان و بلوچستان نشان داد که عدم توجه به قومیت ها چگونه فشار بر زنان را چند برابر کرده است. فرید با تاکید بر شدت مهاجرت مردان در همه مناطق قومیت نشین که حاصل تبعیض علیه قومیت هاست، تاکید کرد که وقتی که مردان محل سکونت خود را ترک می کنند، نه تنها تاثیرات منفی در این مناطق ایجاد می شود بلکه اثرات منفی آن و بار شدیدآن بر دوش زنانی می افتد که در مناطق قومی به سکونت خود ادامه می دهند. با این وجود، فرانک فرید تاکید کرد که زنان آذربایجان که او نیز از فعالان همان خطه است، همچنان بر حقوق خود پافشاری می کنند و حاضر نیستند که از هیچ یک از آنها صرف نر کنند.

آخرین سخنران این نشست، پروین اردلان؛ روزنامه نگار، فعال حقوق زن و از فعالان کمپین یک میلیون امضا برای تغییر قوانین نابرابر بود که به بررسی راهبردهای جنبش های زنان پرداخت. پروین اردلان در این راهبردها به سه ویژگی جنبش زنان بویژه در کمپین یک میلیون امضا پرداخت که عبارت بودند از ساختار افقی، تمرکز زدایی و آگاهی سازی. در توضیح ساختار افقی، وی اشاره کرد که هستند جنبش های مردمی ای که از ساختار هرمی نیز برخوردارند و فعالیت شان اثرگذار در روابط بین افراد و نتایج کاراست اما به طور کلی برای یک جنبش مردمی، روند و چگونگی به همان اندازه که چه هدف و نتیجه ای را دنبال می کند اهمیت دارد. مثلا در ساختار غیر هرمی و افقی کمپین یک میلیون امضا برای تغییر ، هدف مشترک، روند دموکراتیک و روش چهره به چهره و بردن موضوع تغییر قوانین به درون خانه ها، ماهیت غیر هرمی و مردمی به کمپین داد که باعث ظرفیت سازی برای همه افراد در جنبش شد. اردلان در تمرکززدایی اشاره کرد که آگاه سازی و انتشار تجربیات منجر به افزایش ظرفیت ها و پتانسیل هایی شد که به کمپین پیوستند، بخصوص در وضعیتی که دولت، فعالان حقوق زن را هدف آزار و اذیت قرار داد، این تمرکز زدایی منجر به انتقال فعالیت از یکی به دیگری می شد. او در مورد آگاه سازی با اشاره به روش چهره به چهره در ارتقاء آگاهی، به نمایش های خیابانی، جمع آوری امضا که منجر به درگیر کردن خانواده ها به موضوعات مورد بحث و در ننتیجه درگیر کردن جامعه با موضوع قوانین تبعیض آمیز می شد، اشاره کرد. .

پس از پایان سخنرانی، سوال و جواب هایی بین شرکت کنندگان و پانلیست ها رد و بدل شد. علیرغم ناآرامی ای که توسط دو نفر از حضار که بعنوان نمایندگان تشکل های غیر دولتی اهل بیت و عاشقان صلح از ایران در این کنفرانس شرکت داشتند و به جای سوال کردن به مدت طولانی ای به توهین به خانم عبادی پرداختند که مورد اعتراض مردم قرار گرفت، این نشست با شور و هیجان خاصی و با تشویق حضار و همکاری پرسنل سل ویشن آرمی که یکساعت و نیم بیش از زمان اختصاصی به پانل امکان حضور مردم را در سالن فراهم کرده بودند، در ساعت 7 شب بپایان رسید.

کلمه-علیرضا شیرازی:از ابتدای سال ۸۹ کاربران ایرانی شاهد تغییراتی در صفحه فیلترینگ بودند، در صفحه جدید علاوه بر نمایش پیامی درباره عدم دسترسی به سایت درخواست شده پیام تبریک سال نو نیز نمایش داده می شود و اما مهمترین بخش این صفحه جدید نمایش لینک دهها سایت ایرانی است.

به نظر میرسد که طراحان صفحه جدید فیلترینگ به نوعی قصد حمایت از سایتهای ایرانی را دارند و احتمالا قصد دارند که کاربر ایرانی را که به دلیلی قصد مشاهده سایتی فیلترشده را داشته دعوت به استفاده از سایتهای مفید ایرانی کنند. اما آنچه در صفحه جدید فیلترینگ صورت گرفته است به دلایلی که در ادامه اشاره خواهد شد به نوعی حقوق کاربران و مدیران سایتهای ایرانی را نقض کرده است.

در سپتامبر ۲۰۰۳ شرکت خصوصی VeriSign که اپراتور و پیمانکار ثبت دامنه های com. , .net است تلاش کرد تا به جای درخواستهای کاربران برای مشاهده دامنه هایی که هنوز ثبت نشده بودند ایشان را به پرتال خود به نام Site Finder راهنمایی کند و فهرستی از سایتهای مشابه و فعال را به کاربر نمایش می داد. این مسئله خیلی زود باعث واکنش آیکان (ICANN ) شد و VeriSign مجبور شد در فاصله کوتاهی این سرویس خود را غیرفعال کند. اگرچه شاید ایده VeriSign مورد پسند برخی کاربران نیز واقع شد اما مشخص است که همانطور که آیکان نیز واکنش نشان داد حقوق کلی کاربران و مفاهیم اولیه اینترنت را نقض می کند.

آنچه در بسیاری از کشورها به عنوان قانون وجود دارد و حتی در کشور ما نیز در آیین نامه ها و قوانین مرتبط با سرویس دهندگان اینترنت به صورت تلویحی اشاره شده است عدم دستکاری در اطلاعات درخواستی کاربران توسط شرکتهای سرویس دهنده است. نمایش یک سایت یا صفحه ای از یک سایت به جای درخواست کاربر برای مشاهده سایتی دیگر نقض حقوق کاربر است. البته طبیعی است که شرکتهای سرویس دهنده میتوانند براساس قوانین دسترسی کاربران را به یک سایت را مسدود کنند اما این حق را ندارند که سایت دیگری را به جای سایت درخواستی کاربر نمایش دهند.

وقتی در مورد صفحه فیلترینگ صحبت می کنیم از سایت یا یک پرتال صحبت نمی کنیم، کارکرد صفحه فیلترینگ نمایش پیام و آگاه سازی کاربر از عدم امکان دسترسی به یک آدرس خاص و احتمالا اطلاعاتی برای پیگیری فیلترینگ اشتباه است.نمایش صفحه ای که بیشتر شبیه یک پرتال است به جای پیام مسدود بودن یک آدرس عملا تغییر در ماهیت و محتوای درخواستی کاربر است.در نظر بگیرد که میتوان با همین استدلال در فردا روزی مثلا در پاسخ به درخواست کاربری برای دیدن گوگل یک سایت وطنی نمایش داده شود که مطمئناً این قضیه بر خلاف قوانین آیکان است.

اگر فرض کنیم که سیاستی که باعث طراحی صفحه جدید فیلترینگ شده است حمایت از سایتهای ایرانی است عملا نمایش صفحه ای با چند لینک محدود از سایتهای ایرانی عملا دخالت آشکار دولت در رقابت سالم سایتها در جذب کاربر است. توجه کنید که مشخص نیست که سایتهای لینک شده در این صفحه بر چه اساسی انتخاب و براساس چه معیاری رتبه بندی شده و در فهرست سایتها نمایش داده می شوند. بطور مثال چه معیاری در انتخاب سایتهای خبری بوده است؟ و یا چگونه سایتی با موقعیت، ترافیک و کاربران بسیار بالاتر از سایتی دیگر در فهرست لینکها پایین تر از آن سایت قرار دارد یا حتی در فهرست نیست؟

آیا این موضوع دخالت دولت در رقابت سایتهای ایرانی نیست؟ آیا از محتوای صفحه اینگونه برداشت نمی شود که دولت تلاش دارد که کاربران را تشویق به استفاده از سایتهایی ایرانی اما با سلیقه خود کند؟ همچنین آیا قابل تصور نیست که در آینده سایت طراحی شده فرد یا نهادی از داخل دولت یا وابسته به نهادهای نیمه دولتی و یا حتی با داشتن دوستانی در دولت یا نهاد طراحی کننده صفحه فیلترینگ به سادگی وارد این صفحه شده و حتی در جایگاهی بالاتر از سایتهای قدیمی تر قرار گیرد ؟

حال اجازه دهید مثال دیگری را بررسی کنیم و در واقع از بعدی دیگر به کارکرد این صفحه جدید نگاه کنیم! همانطور که شاهد هستیم در موارد متعددی سایتهای ایرانی حال به دلایل اشتباهات کوچک و یا در شرایط خاص بصورت موقت فیلتر شده اند. مدیران بسیاری از این سایتها پیگیریهای لازم را به عمل آورده و سایت ایشان پس از مدتی مجددا باز شده است حال فرض کنید که یک سرویس وبلاگ، سایت شبکه اجتماعی یا حتی یک سایت خبری یا جستجوگر که مدتی فعالیت کرده و کاربرانی را جذب کرده است به دلایلی به صورت موقت مسدود می شود در این شرایط و با توجه به صفحه جدید فیلترینگ عملا کاربران این سایت به سمت سایتهای جایگزین که در صفحه فیلترینگ به آن اشاره شده روانه خواهند شد و سایت فیلتر شده نه تنها برای مدتی از بازدیدکنندگان و کاربران خود محروم می شود بلکه آنها را به سایت رقیب خود واگذار می کند! اینجا دیگر مفهوم حمایت از سایتهای ایرانی در برابر سایتهای خارجی یا سایتهای ایرانی با سوء نیت نیست بلکه حقوق یک سایت ایرانی دیگر نقض می شود.

نمایش یک پرتال به جای پیام مسدود سازی میتواند بدعتی باشد که شرکتهای سرویس دهنده اینترنت آنرا به شکلی دیگر دنبال کنند. قابل تصور است که وقتی دولت به جای پیام آگاه سازی از مسدود بودن دسترسی به یک سایت مجموعه از لینک یا حتی سایت پرتال خود را تبلیغ می کند چرا سرویس دهندگان اینترنت بخصوص در بخش خصوصی از این صفجه (که همه ما میدانیم از بازدید بالایی برخوردار است) استفاده نکنند؟

چه جایی بهتر برای تبلیغ خدمات و یا سایتهای پیاده سازی شده توسط این شرکتها! و اصولا بعید نیست که سرویس دهندگان اینترنت به این صفحه به عنوان فرصتی برای جذب تبلیغات و کسب درآمد نگاه کنند و موافقید که این روند با حقوق کاربران اینترنت همخوانی ندارد و البته چه کسی می‌خواهد با این عملکرد شرکتهای سرویس دهنده مخالفت کند و آیا دولت که خود چنین کرده این توانایی را خواهد داشت؟

در نهایت آنکه به عنوان مدیر دو سایت مطرح ایرانی که حداقل در صفحه جدید فیلترینگ به آنها اشاره شده است معتقدم صفحه فیلترینگ جایی برای حمایت از سایتهای ایرانی نیست، تجربه چند ساله نشان داده است سایتهای ایرانی حتی نیازی به چنین حمایتهایی ندارند و معتقدم عدم دخالت دولت در رقابت سالم بین سایتهای ایرانی خود بالاتر از هر حمایت دیگری است.

منبع:آیتنا

واصفی – چه طور زندگی زنان معارض قانون برای شما پر رنگ شد تا حدی که به عنوان سوژه­ی یکی از کارهایتان انتخابش کردید؟

میلانی - وقتی برای فیلم نیمه­ی پنهان، مدت کوتاهی؛ حدود 8 روز به زندان رفتم، این موضوع به ذهنم خطور کرد که درباره ی این زنان، فیلم بسازم.

واصفی – پس در زندان از نزدیک با این تیپ، زنان آشنا شدید؟

میلانی – بله. 4 روز در انفرادی، 4 روز هم بندعمومی زندان اوین بودم. آن جا با سرگروه دخترانی که در فیلم مشاهده کردید، آشنا شدم؛ البته آن چه من از این دختران دیدم، بسیار دردناک­تر از چیزی بود که به نمایش درآوردم. کینه ونفرت این دختران غیر قابل توصیف است.

واصفی – به چه جرمی بازداشت شدید؟

میلانی - به خودم جرمی را تفهیم نکردند، ولی 4 جرم را در روزنامه ها برایم نوشته بودند:اقدام علیه امنیت ملی، محاربه با خدا، هم کاری با گروه­های معاند، تشویش اذهان عمومی از طریق آثارهنری.

واصفی - سرانجام چه حکمی برای­تان صادر شد؟

میلانی – 5 سال بعد تبرئه شدم،ولی تا در زندان بودم، حق ملاقات و تلفن نداشتم. قاضی پرونده ام، قاضی مقدس بود، متأسفانه بعدا ترور شد. به دستور مقام رهبری و آقای دکتر خاتمی آزاد شدم.

واصفی - از آن جایی که فیلم شما انتقاد تندی است به داشتن تعدد شرکای جنسی، من از فرصت استفاده می کنم و مایلم نظرتان را راجع به لایحه­ی حمایت از خانواده بدانم. شما فکر می کنید،ماده­ی 23 لایحه­ی حمایت از خانواده به چه منظوری تدوین شده است؟

میلانی – ظاهرا این قانون در جهت حمایت از زنانی که امکان ازدواج ندارند نوشته شده، اما در واقع ماده­ی 23 لایحه­ی حمایت از خانواده، برای این نیست که جوانان نازنین ما که در سن ازدواج اند، راحت­تر ازدواج کنند؛ این قوانین را مردان تازه به دوران رسیده ای که اتفاقا قدرت و ثروت هم دارند، تدوین می کنند؛ چون زنان­شان به میان سالی رسیده اند، به دنبال ایجاد فرصت برای خودشان هستند و گرنه جوان امروز، قدرت ازدواج اول را هم ندارد؛ چه برسد به ازدواج دوم و سوم. به جای حل این همه معضل، متأسفم که باید به نفسانیات یک عده زورمند که دست­شان به دهن­شان می رسد، بپردازیم. این قانون،قانون حمایت از خانواده نیست؛ قانون حمایت از مردان زیاده خواه تازه به دوران رسیده است.

واصفی - شما تجربه­ی زندان را هم داشتید، می توانید در چند کلمه، زندان را توصیف کنید؟

میلانی – زندان، دانشگاهی است، برای آموزش بزه. از آن جایی که جامعه در زمینه ی تربیت این زنان و ایجاد شرایط متعادل برای داشتن زندگی سالم هیچ تلاشی نمی کند، همیشه یک علامت سوال برایم باقی مانده، چگونه می توانیم این زنان را محکوم کنیم؟ چیزی به آن ها ندادیم که مطالبه کنیم!

واصفی - چرا برای استیفای حق زنان، تسویه حساب را انتخاب کردید؟ راه انسانی تری وجود نداشت؟

میلانی – اصلا علت این که اسم این فیلم را تسویه حساب گذاشتم ،از همین مسئله ناشی شد؛ چون این دختران انسان­های فرهیخته و آگاهی نیستند و احساس یک شهروند طبیعی را نسبت به جامعه و افراد جامعه ندارند. این تیپ شخصیت ها؛به دلیل ناهنجاری هایی که تجربه کرده اند، پر از کینه ، انتقام را به عنوان راه حل انتخاب می کنند.

واصفی - آیا از منظر روان شناسی هم این زنان را بررسی کردید یا به مشاهدا ت عینیتان در زندان، اکتفا کردید؟

میلانی – بله، درباره­ی تک تک شخصیت های زن با روان شناسان برجسته ای مشورت کردم.

واصفی – کلیدی­ترین نکته­ای که سعی کردید در این فیلم به آن بپردازید، چه بوده است؟

میلانی – فکر می کنم مهم ترین نکته، مطرح کردن این سوال است که چرا ما به زنی که کنار خیابان می ایستد، می گوییم: زن ویژه یا به عبارتی فاحشه، ولی برای مردی که با پولش این کالا را می خرد، چنین لغاتی را به کار نمی بریم؟ در حالی که عمل مرد هم عین زن است و فرقی ندارد وهر دو به رواج فساد کمک با این تازه ممکن است زن از سر فقر وجبر تن به این کار بدهد، ولی این رفتار برای مرد، زنگ تفریح است و حق مسلم خودش می داند. مسئله ی مهم دیگری که به آن پرداختم بی پناهی زنان بزه کار است. این زنان پس از این که دوران متنبه شدنشان تمام شد، چه بر سرشان می آید؟ در کشورهای خارجی شلتر یا خانه های امن برای زنانی که مورد آزار قرار می گیرند و پناهی ندارند، وجود دارد، اما در این جا چه بر سر زنان آسیب دیده می آید؟ آیا خانواده­ای دارند که آن ها را با آغوش گرم بپذیرد؟ آیا آگاهی کافی دارند؟ آیا قادراند به خاطر گذشته ی تاریک­شان شغلی پیدا کنند؟ کسی حتی آن ها را برای کلفتی هم نمی پذیرد!

واصفی - به نظر شما تنها زنان در زیر چرخ دنده های قوانین یک سویه له می شوند؟

میلانی – نه! مسلما که این گونه نیست. من، در مورد مشکلات زن ها ساختم؛ وگرنه فشار وستم بر هر دو جنس اعمال می شود.

واصفی – به نظر شما مردان سبب پیدایش جرم می شوند؟

میلانی – نه! درست است که بیش تر زنان زندانی جوان اند و از طریق مردان خانواده به بزه کشیده می شوند. به ندرت زنی را می بینیم که خود راه خلاف را برای زندگی اش انتخاب کرده باشد. ولی در این میان مردان، مقصر نیستند، مقصر نوع تفکر مرد سالارانه یک جامعه است. زنانی هم که تن به این نوع اندیشه می دهند به همان اندازه مخرب اند؛ چه بسا که تصویری از آن ها هم نمایش داده شد.

واصفی – در تسویه حساب تنها زنان اند که بی دریغ نقش یاریگری برای هم ایفا می کنند، فکر می کنید، در تسهیل مصائب اجتماعی، مردان نقشی در زندگی زنان ندارند؟

میلانی – این که هر زنی دلسوز زنان است وهر مردی برعکس را قبول ندارم، مردانی هستند که به حق، مدافع حقوق زنان اند و می دانند که تعادل جامعه در داشتن احساس خوب نوع بشر است و در مقابل، زنانی را هم داریم؛ مثل تنی چند از زنان نماینده ی مجلس که به ظاهر زن اند،ولی به نظر می آید، خیلی بیش تر از مردها مایل اند، قانون تعدد زوجات تصویب بشود؛ بنابراین دردنیای امروز دیگر خیلی هم مهم نیست جنسیت فرد چه باشد، مهم تفکر اوست.

واصفی – رسانه ها در نمایش هویت واقعی زن چگونه عمل کرده اند؟

میلانی - خیلی ضعیف، عمل کرده اند. در رسانه ها تبلیغ دو همسری به کرات دیده می شود. در طنزها زنان،اغلب عقب افتاده و سطحی نمایش داده می شوند یا در حال یافتن شوهر و گاهی در پی یافتن شوهر جوان اند در واقع یک عقب گرد کامل فرهنگی داشتیم.

واصفی - خشم این قسم زنان، ممکن است تا به جایی برسد که منجر به مرگ انسان دیگری بشود و طبعا این زنان، اعدام می شوند، ولی با اعدام این افراد، تعداد بزه کاران کم نمی شود، به نظرتان دلیل این امر چیست؟

میلانی - نداشتن آگاهی. بیجه پسر زیبایی که در پاکدشت به 23 نفر تجاوز کرد به راحتی اعدام شد و خیال همه راحت شد که ریشه ی ظلم وتجاوز برکنده شد؛ در حالی که اگر عمیق تر به زندگی این آدم نگاه می شد، کاملا واضح است که او محصول شرایط ناامن اجتماعی و تجربه­ی تجاوز است. الان ده­ها بیجه در نقاط مختلف دارند بزرگ می­شود و تا زمانی که عدالت اجتماعی برقرار نشود، این روند ادامه خواهد داشت و دود این مسئله به چشم کل جامع خواهد رفت به قول معروف: چو عضوی به درد اورد روزگار/ دگر عضوها را نماند قرار. در مورد این دختران هم وضعیت همین گونه است ؛ به دلیل عدم دانش ، تربیت صحیح و اعتماد به نفس هر چه قدر هم باهوش باشند، هوش­شان را در جهت تخریب به کار می برند. آن­ها نمی توانند مشکلات­شان را با راه­کارهای علمی حل کنند، پس ساده ترین شیوه ی ممکن را انتخاب می کنند.با حذف آدم ها مشکلات جامعه، حل نمی شود!

واصفی - خودتان به شخصه تسویه حساب را به عنوان یک راه کار می پسندید؟

میلانی - تسویه حساب یک حرکت منفی است. من با نمایش تسویه حساب به جامعه هشدار دادم، اگر دلایل به وجود آمدن چنین زنانی را از بین نبرند و به فکر درمان این زنان بر نیایند، این قشر تسویه حساب بدی خواهند کرد که شاید به قیمت جانشان هم تمام بشود. دختران جوان ما شروع به انتقام گیری نسلی کردند؛ یعنی انتقام مادربزرگ هایشان را هم دارند می­گیرند. رفتارهای ناهنجاری را نشان می دهند که مشابهش را حتی در جوامع غربی هم نمی توانید، پیدا کنید.

واصفی - پایان خوش فیلم شما نوید بخش چه پیامی برای کسانی است که بی دفاع و آسیب دیده هستند؟

میلانی - فکر کردم پایان خوش فیلم امیدی باشد برای کسانی که این گونه زندگی می کنند؛ بدانند، همیشه شانس برای تغییر وجود دارد.

واصفی - طبیعی ترین قهرمانتان چه کسی بود؟

میلانی - طبیعی ترین شان مریم است که ضد مردهم نیست، به پسر همسایه هم تمایل نشان می دهد، می کوشد خواهرش را نجات بدهد.

واصفی - و مقتدرترینشان؟

میلانی – مقتدرترین­شان زیوراست. شخصیت دوگانه ای دارد؛خشن اما مسئول است.

واصفی - کدام بخش از کارتان سانسور شد؟

میلانی - صحنه ی دستگیری مریم. بخشی از درگیری داخل زندان. بخشی از دیالوگ اکبر عبدی و بخشی از روایت داستان تجاوز به مریم.

واصفی – چرا تعداد مردانی که تمایل به برقراری روابط غیرانسانی دارند در این فیلم بیش تر از مردان متعهد است؟

میلانی – خب چون موضوع این کار من راجع به زنان بزه کار بود و این زنان خوشبختانه باهوش­اند و به خاطر شرایط سخت زندگی قوی و ریز بین هستند؛ به همین دلیل سراغ هر مردی نمی روند و به طور طبیعی به ندرت مرد سالمی، زن خیابانی سوار ماشینش می کند. در این داستان هم اتفاقی با این زن، برخورد می­کند؛ این مرد حتی توضیح نمی دهد، چرا دعوت زن را نمی پذیرد.

واصفی - از آن جایی که لحن شما لحن صریح وتندی است با انتقادات جامعه ی مرد سالار چگونه کنار می آیید؟

میلانی - من عادت کردم و دیگر برایم اهمیت ندارد؛ چون وقتی یک نظمی را به هم می زنی، آدم ها عصبانی می شوند. من نظمی را به هم می زنم در حد یک مولکول تا کمک کنیم نظم جدیدی به وجود بیاید. کسانی که قدرتشان در آن نظم کهن است، عصبانی می شوند؛ البته این انتقادات به ایجاد چالش کمک می کند و برای ایجاد بستر تغییر مفید است.

<!–

–>

http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,1972075_1972078_1972577,00.html
]]> http://yariyul.wordpress.com/2010/04/05/%d8%a8%d9%87-%d9%85%db%8c%d8%b1-%d8%ad%d8%b3%db%8c%d9%86-%d8%af%d8%b1-%d8%aa%d8%a3%d8%ab%db%8c%d8%b1%da%af%d8%b0%d8%a7%d8%b1-%d8%aa%d8%b1%db%8c%d9%86-%d9%81%d8%b1%d8%af-%d8%b3%d8%a7%d9%84-%d9%85%d8%ac/feed/ 0 yariyul http://yariyul.wordpress.com/2010/04/05/%d8%ad%d8%b3-%da%af%d9%85%d8%b4%d8%af%d9%87%e2%80%8c%db%8c-%d8%a7%d9%85%d9%86%db%8c%d8%aa-%d9%88-%d8%a2%d8%b1%d8%a7%d9%85%d8%b4/ http://yariyul.wordpress.com/2010/04/05/%d8%ad%d8%b3-%da%af%d9%85%d8%b4%d8%af%d9%87%e2%80%8c%db%8c-%d8%a7%d9%85%d9%86%db%8c%d8%aa-%d9%88-%d8%a2%d8%b1%d8%a7%d9%85%d8%b4/#comments Mon, 05 Apr 2010 08:19:39 +0000 لیلا صحت http://yariyul.wordpress.com/?p=317 ]]> شهرنوش پارسی‌پور/رادیو زمانه:

خدا را شاکر بودم که پسرم سالم مانده است. هنگامی که از محل شیشه شکسته پنجره عقب ماشین بیرون می‌آمدم روسری‌ام از سرم افتاده بود. علت این مسئله این بود که شیشه شکسته گوشم را پاره کرده بود.

حالا من دارم از داخل شیشه شکسته بیرون می‌آیم و سربازی که پشت فرمان ماشین دژبان بوده مثل کرم روی زمین می‌لغزد و ناله می‌کند. همانند پیرزنان لچک به سر خدا را به کمک می‌طلبد و هی می‌گوید: بدبخت شدم، بیچاره شدم علیل شدم، ذلیل شدم. اما من دارم از شیشه بیرون می‌آیم و دژبان دیگری با لحن تحکم‌آمیز می‌گوید: خواهر حجابت را سرکن.

نمی‌دانم حجابم کجاست. متوجه هستم که دژبان دارد لذت می‌برد که می‌تواند به یک زن فرمان بدهد. برای صدمین بار متوجه می‌شوم که حجاب اجباری یعنی زنیکه! من از تو مهم‌ترم و تو را دست و پا بسته و اسیر می‌خواهم، تا هر بلایی دلم می‌خواهد به سرت بیاورم.

افسر راهنمایی از راه می‌رسد. کروکی می‌کشد. راننده همچنان همانند پیرزنان دارد زار می‌زند. در کمال حیرت افسر اعلام می‌دارد تقصیر من است. ناگهان قال و مقال و عجز و لابه راننده دژبان به پایان می‌رسد. مردک دوباره قدش راست می‌شود. ماشین من که درب و داغان شده در کنار جاده افتاده است. 

همه به همان سرعتی که آمده‌اند می‌روند. راننده می‌ماند، من و پسرم. منتظر جراثقال هستیم تا ماشین را به پارکینگ ببرد. به راننده می‌گویم: ببین آقا بیا و مرد باش و بپذیر که تقصیر تو بوده است. او با لحن بی‌ادبانه‌ای می‌گوید: بنشین سر جات!

خشم وجود مرا پر کرده است. ما سه نفری به کلانتری می‌رویم. برادرم شهریار نیز آمده است. در کلانتری معلوم می‌شود که من بازداشت هستم مگر آنکه سند خانه‌ای را بیاورم و گرو بگذارم. حالا دیگر خشم من به جایی رسیده است که تمام تنم می‌لرزد. 

یک بار دیگر به سرباز می‌گویم که بپذیرد تقصیرکار است. مرد آن‌قدر وقیح شده که به راستی به من توهین می‌کند و آن وقت من همانند زنان عجزه می‌گویم: از صمیم قلب دعا می‌کنم بمیری و مادرت به عزایت بنشیند.

این هم رشد و ترقی در جمهوری اسلامی. کسی که با سوگند خوردن و نفرین کردن همیشه مخالف بوده حالا خودش نفرین می‌کند. در این سال‌ها هرگاه دلم برای وطن تنگ می‌شود به یاد یکی از این خاطرات می‌افتم و دلتنگی‌ام به سرعت کاهش می‌یابد.

در زندان بودم و تعطیلات دهه فجر و به دنبال آن تعطیلات ماه رمضان و تعطیلات عید. همه با هم باعث شد تا ادارات دولتی تعطیل یا نیمه‌تعطیل باشند و پرونده من به جریان نیفتد. 

بدین‌ترتیب تاریخ سفر به سوئد و آلمان فرا رسید و من در زندان بودم. مانده بود سفر به آمریکا. در این ایام که اواخر فروردین بود دوستم روانشاد سیروس طاهباز در دادسرا حضور یافت. متعهد شد که اگر من از سفر باز نگردم به جای من به زندان برود. 

پاسداری مرا صدا کرد تا به دفتر زندان بروم. او در بازرسی اثاثیه من چند دفتر نوشته پیدا کرد و تصمیم گرفت آنها را نگه دارد تا من بعد برای گرفتن آنها برگردم. من نیز در خشمی که مهار آن دست خودم نبود دفترها را پاره کردم. مرا به دفتر زندان بردند و مرد پاسداری به روشی وحشیانه به صورتم کوبید که تا ۱۰ روز جای کبودی‌ها روی صورتم باقی بود. 

سپس پاره‌های نوشته‌های مرا کنار هم گذاشت تا بلکه از میان آنها مفهومی جنسی پیدا کند. این به راستی بیماری عجیبی است. آن‌قدر زن را عضو جنسی می‌دانند و آن‌قدر او را عضو جنسی خطاب کرده‌اند که وقتی هم قلم روی کاغذ می‌گذارد دچار این توهم می‌شوند که درباره مسائل جنسی می‌نویسد. 

اکنون حافظه‌ام یاری نمی‌کند که حوادث را به خوبی از یک‌دیگر تفکیک کنم. تا آنجایی که به یاد دارم تصمیم گرفتم از آن مرد شکایت کنم و از عجایب این که دوباره حکم بازداشت مرا صادر کردند. 

قصدشان این بود مرا آن‌قدر نگه دارند تا کبودی‌های روی صورتم ناپدید بشود. مردی که در همین ایام از دادسرا آمد گفت باید نامه‌ای بنویسم که شکایت ندارم، چون در غیر این صورت باید زمان درازی در زندان بمانم. خودش نامه را نوشت و هنگامی که آن را برای امضاء به من داد دیدم لحن عاجزانه‌ای دارد و تمام مدت از خطاب «بنده» استفاده کرده است. تمام «بنده‌ها» را خط زدم و روی آنها نوشتم «من». 

مسئله‌ی عجیبی بود که که وقتی فکر می‌کردم می‌دیدم از آن مردی که به صورتم کوبیده است نفرتی ندارم. به جایی رسیده بودم که تمامی این افراد را به صورت جسدهای متحرک می‌دیدم. اساسا نمی‌توانستم آنها را آدم تلقی کنم. حتی امروز اگر خبر مرگ دسته‌جمعی این نیروها را به من بدهند برایم علی‌السویه است. 

این در حالی است که تا همین اواخر آن‌قدر برای انسان و مقام او احترام قائل بودم که این نیروها را نیز جزو آدم طبقه‌بندی می‌کردم. به راستی شگفت‌انگیز است که انسان به جایی برسد که دیگری را میکرب مضری تلقی کند. 

از زندان بیرون آمدم. تا سه روز دیگر باید به سوئیس سفر می‌کردم تا ویزای آمریکا را دریافت کنم. تولد پسرم در همان ایام بود. تصمیم گرفتیم جشنی بگیریم. به اتفاق برای خرید وسایل شام بیرون رفتیم و در بزرگراه مدرس ماشین دژبان که با سرعتی وحشت‌انگیز حرکت می‌کرد با ما برخورد کرد و ماشین مرا چپه کرد. 

خدا را شاکر بودم که پسرم سالم مانده است. هنگامی که از محل شیشه شکسته پنجره عقب ماشین بیرون می‌آمدم روسری‌ام از سرم افتاده بود. علت این مسئله این بود که شیشه شکسته گوشم را پاره کرده بود. 

حالا من دارم از داخل شیشه شکسته بیرون می‌آیم و سربازی که پشت فرمان ماشین دژبان بوده مثل کرم روی زمین می‌لغزد و ناله می‌کند. همانند پیرزنان لچک به سر خدا را به کمک می‌طلبد و هی می‌گوید: بدبخت شدم، بیچاره شدم علیل شدم، ذلیل شدم. اما من دارم از شیشه بیرون می‌آیم و دژبان دیگری با لحن تحکم‌آمیز می‌گوید: خواهر حجابت را سرکن. 

نمی‌دانم حجابم کجاست. متوجه هستم که دژبان دارد لذت می‌برد که می‌تواند به یک زن فرمان بدهد. برای صدمین بار متوجه می‌شوم که حجاب اجباری یعنی زنیکه! من از تو مهم‌ترم و تو را دست و پا بسته و اسیر می‌خواهم، تا هر بلایی دلم می‌خواهد به سرت بیاورم. 

افسر راهنمایی از راه می‌رسد. کروکی می‌کشد. راننده همچنان همانند پیرزنان دارد زار می‌زند. در کمال حیرت افسر اعلام می‌دارد تقصیر من است. ناگهان قال و مقال و عجز و لابه راننده دژبان به پایان می‌رسد. مردک دوباره قدش راست می‌شود. ماشین من که درب و داغان شده در کنار جاده افتاده است. 

همه به همان سرعتی که آمده‌اند می‌روند. راننده می‌ماند، من و پسرم. منتظر جراثقال هستیم تا ماشین را به پارکینگ ببرد. به راننده می‌گویم: ببین آقا بیا و مرد باش و بپذیر که تقصیر تو بوده است. او با لحن بی‌ادبانه‌ای می‌گوید: بنشین سر جات! 

خشم وجود مرا پر کرده است. ما سه نفری به کلانتری می‌رویم. برادرم شهریار نیز آمده است. در کلانتری معلوم می‌شود که من بازداشت هستم مگر آنکه سند خانه‌ای را بیاورم و گرو بگذارم. حالا دیگر خشم من به جایی رسیده است که تمام تنم می‌لرزد. 

یک بار دیگر به سرباز می‌گویم که بپذیرد تقصیرکار است. مرد آن‌قدر وقیح شده که به راستی به من توهین می‌کند و آن وقت من همانند زنان عجزه می‌گویم: از صمیم قلب دعا می‌کنم بمیری و مادرت به عزایت بنشیند. 

این هم رشد و ترقی در جمهوری اسلامی. کسی که با سوگند خوردن و نفرین کردن همیشه مخالف بوده حالا خودش نفرین می‌کند. در این سال‌ها هرگاه دلم برای وطن تنگ می‌شود به یاد یکی از این خاطرات می‌افتم و دلتنگی‌ام به سرعت کاهش می‌یابد. 

روز بعد مجبور بودم به دژبانی بروم و رضایت فرمانده دژبان را بگیرم تا سند خانه خاله‌ام که در گرو کلانتری قرار گرفته آزاد شود. جناب سرهنگ دژبان می‌خواهد مرا ببیند. به حضور او بار می‌یابم. 

جناب سرهنگ به من می‌گوید نمی‌دانی خانم از دیروز تا الان داریم این سرباز خاطی را شلاغ می‌زنیم. شما مطمئن باش که پدرش را در خواهیم آورد. می‌گویم جناب سرهنگ ماشین من درب و داغان شده و من پول ندارم آن را تعمیر کنم. بیمه من خسارت ماشین شما را پرداخته است. شما هم خسارت مرا بدهید. 

می‌گوید خانم متاسفانه ما بیمه برای ماشین‌های‌مان نداریم. فکر می‌کنم چقدر زشت است که نهاد دولتی این‌طور به مردم خسارت بزند و با این وقاحت از زیر بار مسئولیت شانه خالی کند. جناب سرهنگ برای آن که من مطمئن باشم سرباز را شلاق زده یک بار پرونده‌ای را به سر سربازی می‌کوبد و بار دیگر سینی چای را پرتاب می‌کند. 

رضایت این مردک را می‌گیرم و می‌روم تا سند خانه خاله‌ام را آزاد کنم. میهمانی تولد پسرم برگزار نمی‌شود. دوست پسرم لاشه ماشین پیکان سال ۵۶ را به قیمت ۵۰۰ هزارتومان از مادرم می‌خرد. این ماشین در روز اول به مبلغ ۴۰ هزار تومان خریداری شده بود. این خود نمونه‌ی دیگری است از بلایی که به سر جامعه‌ی ما آمده است. 

چند روز بعد در هواپیما هستم و دارم به ژنو می‌روم. هواپیما ایرانی است و من حجاب دارم. در ژنو نخستین کاری که می‌کنم برداشتن حجاب است. با دوست نازنیم الاهه سمیعی که چند سال بعد در حادثه سقوط هواپیمای سوئیس ایر جانش را از دست داد بحث و گفت‌وگو داریم. او کتاب عقل آبی را خوانده و آن را بسیار دوست می‌دارد. 

به برن می‌رویم و کنسول آمریکایی به راحتی ویزا می‌دهد. یکی دو روز بعد من در هواپیما به طرف لس‌آنجلس می‌روم. در همین هواپیما است که متن سخنرانی خود را می‌نویسم. در همین هواپیما است که برای نخستین بار احساس امنیت و آرامش می‌کنم. این حس امنیت و آرامش حس بسیار گم‌شده‌ای در ایران آن زمان و شاید امروز باشد. 

پرواز طولانی است و چهره دلقکی روی اکران ظاهر شده است. او حرکات نرمش آرامی انجام می‌دهد که هر مسافری می‌تواند در سرجای خود انجام دهد. باید بگویم به راستی حالت شاد و آرامی دارم. خستگی چندین سال گرفتاری دارد از دوشم پایین می‌افتد.

مدرسه فمینیستی: دراین نوشته برآن هستم تا مقاله ی چالش فرهنگی ” غربی شدن ، احترام به فرهنگها و فمنیستهای جهان سوم ” اوما نرایان رابررسی کنم . به خصوص بر شیوه هایی تاکید دارم که مقاله ی نرایان ازطریق آن به مقایسه ی تعاریف هویت توسط دیدگاه فمنیستهای جهان سوم در نسب شناسی فمنیسم و در بازمانده های مستعمراتی و دموکراسی های آینده پرداخته است . نرایان ،تجربیات فرهنگی خودش را به عنوان مبنایی برای هویت فمنیستی خودش و همینطور هویتش به عنوان یک زن هندی به کار برده است . سپس نرایان این تعریف از هویت را به کار برده تا به حضور ش به عنوان فمنیست جهان سوم که حضوری منحصر به فرد و جدا از فمنیستهای غربی است ، کمک کند.

اساسا فمینستِ جهان سوم در تجارب شخصی بر حقیقت تئوری هویت که پائولا ام ال مویا در مقاله اش تحت عنوان ” پست مدرن ، رئالیسم و سیاست هویتی : چری مرگانا و فمنیسم چیکانا ” بیان کرده بود تاکید می کند. مویا توضیح می دهد که چگونه مورگانا هویت را به عنوان نوعی رابطه ی اساسی در واقعیت ها و تولیدات اجتماعی که حقیقی هستند دریافته است ، حقایقی که مکانهای اجتماعی را می شناسند ” ( نسب شناسی 127). در مفهوم آفرینی هویت این فرض اشتباه که ما یا کاملا خودهای نابی هستیم و یا خودهای متحد بی ثبات و یا هویت های جدا جدا هستیم مورد بررسی قرار می گیرد و این مسئله باعث می شود تا بتوانیم بیان کنیم که چه طور حقایق اجتماعی در زندگی شخصی ما عمل می کنند ، بدون اینکه فردیت ها را به آن دسته از نمایانگرهای اجتماعی کاهش دهیم ( نسب شناسی فمنیسم 136). بنابراین هویت نرایان به عنوان یک زن و یک هندی هر دو مفاهیم ثابتی هستند که با حقیقت خودِ سیاسی فمنیستی اش انکار نمی شوند ،حقیقتی که در طول دوره زندگی اش آن را کشف کرده است که خودش، همه ی آن چیزهاست .

نرایان در شرح جزء به جزء دلایلش برای اینکه چرا تحت عنوان «فمنیست جهان سوم» نام گرفته است راههایی را ذکر می کند که حقیقتش و خودآگاهی اش توسط ملیت جهان سومی اش شکل و قوام گرفته است . به همین شیوه، مویا درتئوری واقع گرایانه ی هویت براین نکته تاکید می کند که تجارب شخصی اش ، هویت فرهنگی او را تحت تأ ثیر قرار داده است . نرایان به دنبال یافتن این مسئله است که چه طور فمنیسم ِاو پاسخی به مشکلات و تاریخ فرهنگی او می باشند . نرایان این عقیده را که سیاستهای او کپی برداری از فمنیسم غربی است را رد می کند . جرالدین هنگ در مقاله اش تحت عنوان ” راهی شگفت انگیر به سوی پرواز ” خاطر نشان می کند که چگونه از نظر تاریخی، مدرنیته و غرب با هم تلفیق شده اند و معنای واحدی را ارائه داده اند ،” اتهاماتی چون ” مدرن ” و ” خارجی” متوجه جریانهای فمنیستی جهان سوم شده است. بنابراین ” سرمنشأ غربی و یا تأثیر غربی ؛ وقتی که به سمت جنبش های اجتماعی هدایت می شوند برای واگذار کردن جریانها کافی خواهند بود ” ( نسب شناسی فمنیسم 33 ). به همین صورت زنان غیر سفید پوست در آمریکا هم به خاطر انزوا طلبی فعالیتهای زنان ،نسبت به آنها احساس بیگانگی می کنند و هم مایل به پیوستن به جنبش های زنان نیستند به خاطر این تصور غلط که بازگشت آنها به سوی زنان برای حمایت از زنان تنها هنگامی که از میراث شان دور مانده اند، باید انجام پذیرد.

این مشکل مخصوصا میان زنان آفریقایی آمریکایی و تنها شرکت اخیر آنها در جنبش فمنیستی دیده می شود . به همین ترتیب زنان جهان سوم و زنان غیرسفیدپوست جهان اول می توانند به یکدیگر مرتبط شوند و در تئوری ها و عمل به اتحاد و همکاری برسند.

و بالاخره نرایان از بر چسب فمنیست جهان سوم با بیان این جمله دفاع می کند که ” هویت ها داده های ساده ای نیست بلکه به سوی راههای پیچیده ی وجود داشتن، بازهستند ” ( موج دوم 397). هویت رئالیستی هم معتقد است که ” تفاسیر متفاوت مردم از یک نوع تجربه ، متفاوت خواهد بود ” ( نسب شناسی فمنیسم 137) این مسئله توضیحی برای این خواهد بود که چرا همه ی زنان هندی مسائلی را که نرایان مطرح می کنند به عنوان مشکل نمی بینند و چرا فمنیسم را به عنوان یک راه حل نمی پذیرند. همانگونه که نرایان مطرح می کند او ” نه تنها یک فمنیست ؛ بلکه نوع متفاوتی از زن هندی است ” ( موج دوم 410).

اصطلاح ” سیاستهای خانه ” نرایان کاربردی است ؛ چرا که به یافتن ردپای تجارب فرهنگی به عنوان پایه ای برای دیدگاههای سیاسی کمک می کند . هویت یابی او با دید مادرش و مسائلی که او در دوران کودکی اش مطرح کرده است فردی را شکل داد ه که امروز هست . این بافت فردی به عنوان توضیحی برای دیدن راهی است که رفته ، سؤالی که می پرسد و نتایجی که او در ارتباط مستقیم با شیوه های تاریخی کردن انسان شناسی می گیرد که در آن انسان شناسان آگاهی بالایی از پیش زمینه فردی خودشان را حفظ می کنند و اینکه چه طور این نتیجه گیری ، به نتایجی که آنها در مورد فرهنگ دیگر می رسد را تحت تأثیر قرار می دهد . این تئوریِ هویت می تواند به سیاستهای هویتی باز گردد که طرفدارانش بسیاری از فمنیست های خارج از سفید های سنتی و جریانهای طبقه متوسط فمنیست بودند . دریافت های نرایان از مشکلات زندگی مادرش ، او را تحت تأثیر قرار داد و مستقیما منجر به مسائلی شد که نرایان دوست داشت در زندگی اش تغییر دهد . برای همین وقتی مادرش او را از این تغییرات بازداشت ، بسیار خشمگین شد. برعکس ، مادرش تصویر زنی منفعل ؛ معصوم و ساکت از دخترهندی را دوست داشت که به عنوان ایده آل ملی هم شناخته می شد . چرا این تصویر زنان هندی زیاد شده بود؟

مادر نرایان مشوق این نوع تصویر بود ،چرا که در تلاش بود تا مقبولیت اجتماعی ر ا برا ی خودش و دخترش کسب کند. هویت زنی که با این حالت تعریف می شود با آن هویتی که فمنیست های جهان سوم آن را تعریف می کنند متفاوت است. برطبق این تعریف ،زن نشان دهنده ی جوهره ی یک ملت است . همانطور که هنگ خاطر نشان می کند در واژه هایی همچون سرزمین مادری و زبان مادری این هویت کاملا هویدا است ( نسب شناسی فمنیسم ). این شاید به خاطر تصویر چندفرهنگی از زن به عنوان زاینده طبیعی است.

به این ترتیب مادر با بازتولید یک ملت شناخته می شود و در نتیجه به عنوان تولیدکننده خود ملت هم هست. ایده آل کردن زن به این وضعیت اجازه می دهد که براهمیت نقش های سنتی زنان تاکید کند نقش هایی همچون : باز آفریننده ؛ حامی و قربانی باگذشت . از نظر نرایان وظیفه ی فمنیست های جهان سوم دوباره تعریف کردن مفاهیمی چون وفاداریِ فرهنگی ، خیانت و احترام به راههایی است که به سود تجارب مردانه نباشند ” ( موج دوم 400). به طور مشابه فمنیست های چیکانا هم با این مشکل مواجه هستند :” اتهام بالفطره ی خیانتکار .یا وندیدا چیزی است که همیشه بیشتر فمنیست های چیکانا را که برای گسترش حس خودمختاری تلاش داشته اند را آزار داده است ” ( نسب شناسی فمنیسم 131).

همین وضعیت بغرنج فمنیست های جهان سوم هست که بیان هویت آنها را هم به عنوان فمنیست و هم به عنوان عضوی از ملتهای جهان سوم با مشکل مواجه کرده است . درحاشیه قرار داده شدن آنها توسط فمنیست های غربی که تلاش نمی کنند تا آنها را درک کنند و یا تفاوتها را بیان کنند و همینطور توسط خود کشورهایشان که می کوشند تا بت سازی را ادامه دهند و یک فرم خاصی از زنانگی را محدود کنند که معادل با احترام گذاشتن به فرهنگ است بدون اینکه مشکلات آن را ببیند ” و نمی گذارد که زنان خودشان را گسترش دهند ( موج دوم ). به خاطر وجود همین شرایط است که جدال برای احراز هویت در فمنیست های جهان سوم هم جدا نشدنی از خود فمنیست های جهان سوم است و هم جزیی از تمامیت فعالیت های فمنیستی است. زنان رنگین پوست درامریکا و زنان جهان سوم لازم است تا باهم در ارتباط باشند و آگاهی هایشان را باهم به اشتراک بگذارند تا بتوانند جریان فمینیستی محکم تری را بنیان نهند.

همین طور که ما در مورد تفاوتهایمان می آموزیم به حقیقت فمینیسم که شکل های تبعیض را از بین می برند نزدیک می شویم . هویت حقیقی فمینیست های جهان سوم باید برای کمک به فهم بیشتر تفاوت ها به کار گرفته شود.

پانوشت :

فمینیسم چیکانا ( زنان آمریکایی –مکزیکی ): گروهی از تئوریسین های اجتماعی که نقش های سیاسی ، اجتماعی، تاریخی، اقتصادی زنان مکزیکی آمریکایی ، چیکانا و اسپانیولی را در آمریکا بررسی می کنند .

منبع:

Dietzel ,Susanne B. Redefining Identity and Third-World Feminism. 19

تقدیم به هموطنان و سبز اندیشان کشورم

برای دیدن عکس ها در اندازه بزرگتر روی آنها کلیک کنید